Er zijn van die momenten waarop je voelt dat je eigenlijk moe bent, maar dat rust nemen toch niet lukt.
Je gaat zitten op de bank, je denkt even niets te hoeven, en toch blijft je hoofd doorgaan alsof iemand vergeten is de motor uit te zetten.
- Gedachten die blijven rondgaan.
- Gesprekken die je opnieuw afspeelt.
- Dingen die morgen nog moeten gebeuren.
En ondertussen merk je dat je lichaam ook niet echt ontspant. Je schouders staan wat hoger. Je adem zit eerder in je borst dan in je buik. En ergens voelt het alsof je systeem nog steeds “aan” staat.
Veel mensen denken dat dit een probleem van hun hoofd is. Dat ze simpelweg moeten leren om meer te ontspannen, beter te mediteren, of hun gedachten beter onder controle te krijgen. Maar in de meeste gevallen speelt er iets anders.
Je zenuwstelsel is overprikkeld.
Wat er gebeurt wanneer je zenuwstelsel overprikkeld raakt
Je zenuwstelsel kun je eigenlijk zien als het regelsysteem van je lichaam. Het bepaalt hoe alert je bent, hoeveel energie je hebt, hoe snel je reageert op prikkels en hoe makkelijk je weer tot rust komt. In een gezonde situatie schakelt dat systeem voortdurend heen en weer tussen twee standen. De actieve stand, waarin je dingen doet, nadenkt, reageert en beweegt. En de herstelstand, waarin je lichaam ontspant, energie aanvult en prikkels verwerkt. Die twee horen elkaar af te wisselen.
Net zoals je adem in en uit gaat. Alleen gebeurt er tegenwoordig bij veel mensen iets anders. Het systeem blijft te lang in de actieve stand hangen.
Werk, verantwoordelijkheden, sociale verwachtingen, nieuws, telefoons, geluiden, gesprekken, emoties van anderen… het zijn allemaal prikkels die binnenkomen.
Wanneer dat langere tijd achter elkaar gebeurt, raakt het zenuwstelsel als het ware overbelast. Je kunt het vergelijken met een verkeersknooppunt waar steeds meer auto's blijven aankomen. Op een gegeven moment ontstaat er file. Niet omdat het systeem niet goed werkt. Maar omdat er simpelweg te veel tegelijk binnenkomt.
Hoe je merkt dat je zenuwstelsel overprikkeld is
Overprikkeling laat zich zelden in één duidelijk signaal zien. Het is vaak een combinatie van dingen die zich langzaam opbouwen. Veel mensen herkennen bijvoorbeeld:
- moe wakker worden
- een hoofd dat blijft denken
- moeite met ontspannen
- snel geïrriteerd reageren
- gespannen nek of schouders
- slecht of onrustig slapen
- moeite om prikkels te verdragen
Soms voelen mensen ook dat ze overal tegelijk op reageren. Geluiden lijken harder. Sfeer in een ruimte komt sterker binnen. Gesprekken blijven langer hangen. Het lijkt dan alsof de filter in je hoofd minder goed werkt. Alles komt binnen, en niets kan echt weg.
Voor mensen met een gevoeliger zenuwstelsel, zoals bij hoogsensitiviteit, gebeurt dit vaak nog iets sneller. Niet omdat er iets mis is met het systeem. Maar omdat het systeem simpelweg meer informatie oppikt.
Waarom rust nemen dan juist moeilijk wordt
Hier zit een paradox die veel mensen verrast. Wanneer je zenuwstelsel overprikkeld is, wordt ontspannen vaak moeilijker. Je lichaam staat namelijk nog in de stand van alertheid. Alsof het systeem nog verwacht dat er iets moet gebeuren. Dat is de reden dat je soms eindelijk gaat zitten, maar dat je hoofd nog steeds blijft draaien. Je systeem weet simpelweg nog niet dat het weer veilig is om te zakken. En dat is ook precies waarom veel tips rondom ontspanning soms maar tijdelijk helpen.
Je probeert via je hoofd rust te creëren. Terwijl de spanning eigenlijk in het lichaam en het zenuwstelsel zit.
Rust begint vaak in het lichaam
Wanneer het zenuwstelsel de kans krijgt om spanning los te laten, gebeurt er iets interessants. De adem wordt rustiger. Spieren laten los. Gedachten worden minder dominant. Veel mensen merken dat hun hoofd pas stiller wordt wanneer hun lichaam eerst ontspant.
Dat is ook de reden dat in mijn praktijk het lichaam centraal staat. Tijdens een energetisch consult werk ik via Magnetiseren.
Met zachte aanraking en gerichte aandacht help ik het zenuwstelsel om spanning los te laten en weer te schakelen van gas naar rem. Je hoeft daar niets voor te geloven. Je merkt simpelweg wat er in je lichaam gebeurt. Vaak voelen mensen al tijdens een sessie dat hun adem dieper wordt, hun schouders zakken en hun hoofd rustiger wordt.
Je bent niet stuk, je systeem is vol
Wanneer je last hebt van overprikkeling denken veel mensen dat er iets mis is met hen. Dat ze zwakker zijn dan anderen. Of dat ze beter met stress zouden moeten kunnen omgaan.
In werkelijkheid werkt je systeem vaak precies zoals het bedoeld is. Het probeert je te beschermen. Het probeert balans te houden. Alleen heeft het soms hulp nodig om spanning weer los te laten. Wanneer dat gebeurt, ontstaat er vaak weer ruimte. Rust in het hoofd. Meer energie. En een lichaam dat weer meewerkt in plaats van tegenwerkt.
En dat voelt voor veel mensen als thuiskomen.